Sigma YMM

2 Şubat 1996

SİRKÜLER 96/ 21 - VERGİ - GELİR VERGİSİ KANUNU

YMM-2144-S-026

 

Konu : 01.01.1996 - 30.04.1996 döneminde uygulanacak yurt içi harcırah tutarlar belirlenmiştir.

 

1. Harcırah Kanunu’na Göre Gelir Vergisinden İstisna Gündelik Tutarları

 

6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 33. maddesi uyarınca yurt içinde verilecek gündelik miktarları 27 Ocak 1996 tarih ve 22536 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan  95/7792 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 01.01.1996 - 30.04.1996 dönemi için geçerli olmak üzere belirlenmiştir. Anılan dönemde geçerli yurt içi gündelikleri aşağıda bilgilerinize sunulmuştur.

 

Devlet Memuru Kadro Derecesi

15.11.1995 tarihinden İtibaren Aylık Brüt Tutarı (TL)

 

Gündelik Miktarı(TL)

 

 

 

1. Derece

26,277,500 ve daha fazlası

900,000

1. Derece

25,972,400 ila 26,277,499

700,000

1. Derece

22,243,400 ila 25,972,399

550,000

1. Derece

19,192,400 ila 22,243,399

500,000

1.-4. Derece

11,725,925 ila 19,192,399

 450,000

5.-15. Derece

11,925,924 ve daha azı

400,000

 

Yukarıda “15.11.1995’den itibaren aylık brüt tutarı” kolonunda yeralan rakamlara hizmet sürelerine uygun kıdem aylıklarının ayrıca ilave edilmesi gerekmektedir. Kıdem aylığı Gösterge Rakamı * Katsayı * Hizmet Yılı formülüne göre hesaplanmaktadır. 15.11.1995 tarihinden itibaren gösterge 20 katsayı ise 1695 olarak hesaplanacaktır. 25 ve daha fazla hizmet yılını doldurmuş olanlar için gösterge rakamı 500 olarak alınacaktır.

 

2. Harcırah Kanunu Kapsamı Dışındaki Müesseselerde Gündelik Uygulaması

 

Gelir Vergisi Kanunu’nun 24. maddesi uyarınca “ Harcırah Kanunu kapsamı dışında kalan müesseseler tarafından idari meclisi başkanı ve üyeleri ile denetçilerine, tasfiye memurlarına ve hizmet erbabına verilen gerçek yol giderlerinin tamamı ile yemek ve yatmak giderlerine karşılık verilen gündelikler, bu gündelikler aynı aylık seviyesindeki devlet memurlarına verilen gündeliklerden fazla olmamak kaydı ile gelir vergisinden istisna” edilmiştir.

 

Yukarıda sayılan kişilere aynı aylık seviyesindeki devlet memurlarına verilen gündeliklerden daha fazla harcırah verildiği takdirde vergiden istisna gündelik ile ödenen gündelik arasındaki fark gelir vergisine tabi olacaktır. Diğer bir deyişle, sözkonusu kişilere aynı aylık seviyesindeki devlet memurlarına ödenen gündeliklerden daha fazla gündelik verildiğinde bu tutarların bordroya net ödeme olarak dahil edilmesi ve brütleştirilmek sureti ile vergiye tabi tutulması gerekmektedir. Bu konu ile ilgili bir örneğe aşağıda yerverilmiştir.

 

Örnek:

 

İstanbul’da yerleşik  X  A.Ş.’de çalışan A personeli işi nedeni ile 5 günlük süre ile Ankara kalacaktır. Yol parasının tamamı çalıştığı şirket tarafından karşılanacak, Ankara’da geçirdiği her bir gün için ise kendisine yemek ve yatma giderleri karşılığı 3,000,000 TL gündelik verilecektir. A’nın aylık brüt maaşı 90,000,000 TL’dir. Bu durumda;

 

            - A’nın Ankara’ya gidiş geliş için yaptığı yol masrafı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belgelenmek şartı ile şirketi tarafından doğrudan gider kaydedilecektir.

 

            - A’nın aylık maaşı ve yukarıdaki tabloda yeralan brüt aylık tutarları dikkate alıdığında A’ya ödenen gündeliğin 900,000 TL’si gelir vergisinden istisna, bakiye 2,100,000 TL ise gelir vergisine tabidir.

 

 A’nın % 25 ‘lik gelir vergisi diliminde olduğu varsayıldığında 5 gün için ödenen 15,000,000 TL için yapılacak hesaplamalar ve muhasebe kaydına aşağıda yerverilmiştir.

 

Gelir Vergisinden İstisna Gündelik Hesaplaması:

 

Brüt Harcırah

= 900,000 * 5 = 4,500,000 TL

Damga Vergisi ( % 0.48)

= 21,600 TL

Net Harcırah

= 4,478,400 TL

 

Gelir Vergisine Tabi Gündeliğin Hesaplaması:

 

Net Gündelik

= 15,000,000 - 4,478,400 = 10,521,600 TL

Brüt Gündelik

= 10,521,600 / 0.7452 = 14,119,163 TL

Gelir Vergisi

= 14,119,163 * % 25   = 3,529,791 TL

Damga Vergisi

= 14,119,163 * % 0.48 = 67,772 TL

 

Burada üzerinden gelir vergisi hesaplanan matrahın kümülatif vergi matrahına ekleneceği tabidir.

 

Muhasebe Kaydı:

 

Borç - Yurt İçi Gündelik Gideri

(4,500,000 + 14,119,163)

18,619,163

 

Alacak - Personel İş Avansları

 

15,000,000

Alacak - Ödenecek Damga Vergisi

(21,600 + 67,772)

 

89,372

Alacak - Ödenecek Gelir Vergisi

 

3,529,791

 

Diğer taraftan, GVK 24. maddede sayılan kişilere harcırah vermek yerine iş seyahatleri sırasında oluşan yol, yemek ve yatmak masraflarının VUK’un belge düzeni hükümlerine uymak kaydı ile tamamının şirketçe karşılanması ve gider kaydedilmesi de mümkün bulunmaktadır.

 

Bir şirkette, farklı kişiler ve farklı seyahatler için gündelik verme veya gerçek usulde giderlerin karşılanması yöntemlerinden bir tanesi uygulanabilmektedir. Eğer aynı personel ve aynı seyahat için iki yöntem birden uygulanacak ise ödenen gündeliğin tamamı gelir vergisine tabi olacaktır.

 

Yerverilen konularda ek bilgi istenildiğinde bizimle temasa geçmenizi rica ederiz.

 

Saygılarımızla,

SİGMA

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.