1 Nisan 2004

SİRKÜLER NO: 2004/069 – VUK  -  MENKUL KIYMET

 

Konu: 31 Mart 2004 tarihi itibarı ile şirket aktifinde yeralan hisse senedi, hazine bonosu-devlet tahvili ile yatırım fonu katılma belgelerinin Vergi Usul Kanunu’nun 279 uncu maddesi gereğince değerlemeye tabi tutulması hakkında açıklamalar.

Vergi Usul Kanunu’nun 31 Aralık 1998 tarihinden itibaren yürürlükte olan, menkul kıymetlerin değerlenmesine ilişkin 279 uncu maddesi ve 6 Şubat 2000 tarih ve 23956 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 67 Sıra Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği de dikkate alınarak 31 Mart 2004 tarihi itibarı ile GEÇİCİ VERGİYE ve KURUMLAR VERGİSİNE TABİ KAZANCIN belirlenmesi için yapılması gereken işlemlere aşağıda yerverilmiştir.

V.U.K. 279 uncu madde ve 67 Sıra Nolu K.V.K. Tebliği uyarınca hisse senetleri ile portföyünün en az  % 51’i Türkiye'de kurulmuş bulunan şirketlerin hisse senetlerinden oluşan yatırım fonu katılma belgeleri dışında kalan menkul kıymetlerin borsa rayici ile değerlenmesi gerekmektedir.

Buna göre;

- Borsa rayici yoksa veya

- Borsa rayicinin muvazaalı olarak oluştuğu anlaşılırsa,

Borsa rayici yerine menkul kıymetin maliyet bedeline değerleme gününe kadar oluşan gelir tutarının eklenmesi suretiyle bulunacak tutar esas alınacaktır.

Aynı Kanunun 263 üncü maddesinde borsa rayicinin oluşumunda normal temevvüçler (dalgalanma) dışında bariz kararsızlıklar görülen hallerde değerlemeye takaddüm eden 30 gün içindeki ortalama rayici borsa rayici olarak esas aldırmaya Maliye Bakanlığı’nın yetkili olduğu belirtilmiştir.

Buna göre Maliye Bakanlığı' nca aksi yönde bir düzenleme yapılmadığı sürece borsada son muamele gününde oluşan rayiç esas alınmak suretiyle değerleme yapılacaktır. Ancak daha sonra yapılacak vergi incelemeleri ile borsada oluşturulan rayicin muvazaalı olduğu anlaşılırsa Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde gerekli tarhiyatların yapılması durumu sözkonusudur.

Kurumların 31.03.2004 itibariyle vergi mevzuatında yeralan değerleme esaslarından farklı esaslara göre değerleme yapmaları durumunda, vergi matrahının belirlenmesi amacıyla aşağıdaki yerverilen açıklamalar dahilinde vergi hesabında gerekli düzeltmelerin yapılması zorunludur.

Vergiye tabi matrah açısından değerlemeler aşağıdaki gibi olmalıdır.

1.Hisse Senetleri

Hisse senetleri ile portföyünün en az % 51’i  Türkiye’de kurulmuş bulunan şirketlerin hisse senetlerinden oluşan yatırım fonu katılma belgeleri alış bedeli ile değerlenmelidir.

Sözkonusu menkul kıymetler ile ilgili olarak değer düşüklüğü karşılığı ayrılması durumunda sözkonusu karşılık kanunen kabul edilmeyen gider olarak vergi matrahına ilave edilecek, değer artış gelirleri hesaplanması durumunda da bu tutarlar vergi hesabında indirim konusu yapılacaktır.

2. Hazine Bonosu-Devlet Tahvili

Kurumlar 31.03.2004 tarihi itibarı ile aktiflerinde bulundurdukları hazine bonosu ve devlet tahvillerini 31.03.2004 tarihinde borsada meydana gelen işlemlerin ortalama değeri ile değerleyeceklerdir. 31.03.2004 tarihinde borsada işlem görmeyen hazine bonosu devlet tahvilleri için ise alış değeri ile itfa değeri arasındaki faizin 31.03.2004 tarihine kadar işlemiş kısmını vergi hesabında gelir olarak dikkate almak gerekmektedir.

Örneğin 01.02.2004 tarihindeki ihaleden 70.000 TL’ ye alınan 30.04.2004 vadeli ve vadesinde 100.000 TL tahsil edilecek hazine bonosunun 31.03.2004 tarihi itibariyle faiz geliri aşağıdaki gibi hesaplanacaktır:

(100.000-70.000) / 90 gün * 60 gün = 19.999,9 TL

T.C. Hazinesi’nce yurtdışına ihraç edilen eurobondların borsa rayici bulunmamaktadır. Dolayısı ile bu menkul kıymetler de alış değeri ile itfa değeri arasındaki faizin 31.03.2004 tarihine kadar işlemiş kısmını gelir yazmak sureti ile değerlemeye tabi tutulacaklardır.

Diğer taraftan eurobondların ve döviz cinsinden ihraç edilmiş iç borçlanma senetlerinin döviz cinsinden kayıtlara giren alım bedellerinin kur değerlemelerinin yapılması gerektiğini hatırlatmak isteriz.

3. Yatırım Fonu Katılma Belgesi

Portföyünde % 51’den az hisse senedi bulunduran yatırım fonlarının şirketlerce iktisap edilen katılma belgeleri 31.03.2004 tarihinde açıklanan değerleri ile değerlemeye tabi tutulacaktır. Konuyla ilgili farklı görüşler bulunmasına rağmen Maliye Bakanlığı’nın şu andaki görüşü bu şekildedir.

31.03.2004 tarihinde IMKB Tahvil ve Bono Piyasası’ nda işlem gören Hazine Bonosu ve Devlet Tahvilleri (döviz cinsinden ihraç olunan (F) tanımlı kamu kağıtları dahil) ile bunların değerlemeye esas fiyatlarına aşağıda yerverilmiştir. 31.03.2004 tarihinde aktiflerinde aşağıdaki kamu kağıtlarını bulunduran şirketlerin değerlemelerini kurumlar vergisi matrahı açısından aşağıdaki fiyatlarla yapmaları, sözkonusu kağıtları 31.03.2004 itibariyle başka esaslara göre değerlemiş olan kurumların ise bu fiyatlara göre vergi matrahını düzeltmeleri gerekmektedir.  

VALÖR			Hazine Bonosu ve Tahvillerin Tanımı		Ağırlıklı Ortalama Fiyat
31	/	3		TRB070404T13	99,665
31	/	3		TRB210404T15	98,968
31	/	3		TRT280404T18	98,604
31	/	3		TRB050504T14	98,229
31	/	3		TRB120504T15	97,849
31	/	3		TRT260504T19	97,014
31	/	3		TRB090604T19	96,263
31	/	3		TRB160604T10	95,895
31	/	3		TRT070704T10	94,671
31	/	3		TRB210704T12	93,884
31	/	3		TRB110804T13	92,674
31	/	3		TRT110804A14	92,650
31	/	3		TRT110804T13	106,750
31	/	3		TRT180804T16	92,313
31	/	3		TRB080904T17	91,193
5	/	4		TRT080904F13	98,901
31	/	3		TRT220904T27	90,477
31	/	3		TRB131004T17	89,368
31	/	3		TRT271004T11	88,694
31	/	3		TRT151204T13	86,162
31	/	3		TRT190105T11	109,750
31	/	3		TRT260105T12	84,127
5	/	4		TRT160205F27	97,240
31	/	3		TRT230305T13	81,503
31	/	3		TRT270405T18	80,049
31	/	3		TRT110505T23	109,000
5	/	4		TRT010605F12	104,200
5	/	4		TRT220605F17	95,260
5	/	4		TRT130705F17	95,046
31	/	3		TRT240805T17	75,889
5	/	4		TRT210905F15	101,400
5	/	4		TRT210905F23	102,300
31	/	3		TRT191005T10	112,100
5	/	4		TRT191005F16	103,200
31	/	3		TRT161105T12	113,737
31	/	3		TRT180106A12	64,908
31	/	3		TRT180106T11	109,260
31	/	3		TRT150306T12	104,023
5	/	4		TRT210307F19	98,264

 

Yerverilen konularda ek bilgi istenildiğinde lütfen bizimle temasa geçiniz.

Saygılarımızla,

SİGMA

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

 

 

CCA