Sigma YMM

5 Ocak 1998

SİRKÜLER NO: 98/004 KARAPARA-ŞÜPHELİ İŞLEM

YMM-1244-S-004

Konu : Karapara Yönetmeliğine istinaden şüpheli işlemler tanımlanmış ve bildirim usul ve esasları belirlenmiştir.

31 Aralık 1997 tarih ve 23217 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 25/12/1997 tarih ve 97/10419 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair 4208 sayılı Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin şüpheli işlem ve şüpheli işlemi bildirme usulü başlıklı 12 ve 14 ncü maddeleri yeniden düzenlenmiştir.

1 Ocak 1998 tarihinden itibaren yürürlüğe giren bu yeni düzenleme üzerine Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı, 31 Aralık 1997 tarih ve 23217 sayılı Resmi Gazete’de 2 Sıra Nolu Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliğini yayımlamıştır. Bu Tebliğde yapılan açıklamalara aşağıda yerverilmiştir.

1. Şüpheli İşlemleri Bildirmek Zorunda Olanlar

4208 sayılı Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 3 ve 12´nci maddelerine göre aşağıda sayılan kişi ve kuruluşlar ile bunlara ait şube, acente, temsilci ve ticari vekilleri ve benzerleri şüpheli işlemleri bildirmek zorundadırlar:

Yabancı kişi veya kuruluşların Türkiye’de faaliyet gösteren birimlerinin (şube, acente gibi) yükümlü olması durumunda ise şüpheli işlem bildirimi bu birimler tarafından yerine getirilecektir.

1.Bankalar (Türkiye’de kurulan bankalar ile yabancı ülkelerde kurulmuş olan bankaların Türkiye’deki şubeleri),

2. Özel finans kurumları,

3. Bankalar dışında asli faaliyeti kredi kartı ihraç etmek olan kurumlar,

4. Ödünç para verme işleri hakkındaki mevzuat kapsamındaki ikrazatçılar, finansman şirketleri, faktoring şirketleri,

5. 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu kapsamındaki sigorta ve reasürans şirketleri,

6. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Takas ve Saklama Bankası A.Ş.,

7. Sermaye piyasası aracı kurumları ve portföy yönetim şirketleri,

8. Yatırım fonu yöneticileri,

9. Yatırım ortaklıkları,

10. Kıymetli madenler borsası aracı kuruluşları,

11. Kıymetli maden, taş veya mücevherlerin alım satımını yapanlar,

12. Kambiyo mevzuatında belirtilen yetkili müesseseler (Döviz büfeleri),

13. Posta İşletmesi Genel Müdürlüğü dahil her türlü posta ve kargo şirketleri,

14. Finansal kiralama şirketleri,

15. Ticaret amacıyla gayrımenkul alım-satımı ile uğraşanlar veya buna aracılık edenler,

16. Talih oyunları salon işletmeciliği yapanlar,

17. İş makineleri dahil her türlü deniz, hava ve kara nakil vasıtalarının alım-satımı ile uğraşanlar,

18. Tarihi eser, antika, sanat eseri koleksiyoncuları ve alım-satımı ile uğraşanlar veya bunların müzayedeciliğini yapanlar,

19. Spor kulüpleri,

20. Noterler,

21. Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü,

22. Tapu Sicil Müdürlüğü,

23. Türkiye Jokey Kulübü.

Bildirim yükümlülüğü;

-gerçek kişilerin bizzat kendileri,

-tüzel kişilerin kanuni temsilcileri,

-tüzel kişiliği bulunmayanların ise yöneticileri veya bunlar tarafından yetkili kılınan görevlilerce yerine getirilecektir.

2. Şüpheli Işlemler

2.1. Şüpheli işlemin tanımı

Tebliğde şüpheli işlem, yukarıda sayılan yükümlüler nezdinde veya bunlar aracılığı ile yapılan veya yapılmaya teşebbüs edilen işlemlere konu para ve para ile temsil edilebilen değerlerin yasadışı yollardan elde edildiğine dair herhangi bir bilgi, şüphe veya şüpheyi gerektirecek bir hususun olması hali olarak tanımlanmıştır.

2.2. Şüpheli işlem tipleri

Tebliğe göre, belirlenen bu şüpheli işlem tipleri rehber mahiyetindedir. Şüpheli işlem başka bir tarz veya başka mahiyette de cereyan edebilir. Bu tiplere uygun olmamakla birlikte işlemin tarz ve mahiyeti şüpheli işlem tanımına uygun bir şüphe uyandırıyorsa bu işlemde mutlaka şüpheli işlem olarak değerlendirilmelidir.

Rehber mahiyetindeki, şüpheli işlem olarak değerlendirilecek işlemler şunlardır:

1. Işlem yapılırken normalde herkesin vermesi gereken bilginin verilmesinde isteksiz davranılması, kimlik bilgilerinin edinilmesinde zorluklarla karşılaşılması, çok az veya gerçek dışı bilgi verilmesi, sahteliğinden şüphe edilen belge ibraz edilmesi, mali durumla ilgili yanıltıcı beyanlarda bulunulması, yapılan işlemin beyan edilen amaca uygun düşmemesi,

2. Uyuşturucu ve kaçakçılık gibi suçlar ile terörist organizasyonların mevcut olduğu ülkelerden ve sınırötesi merkezlerden (offshore-centres) veya bu ülke ve merkezlere normal olmayan büyük meblağlı transferlerin yapılması,

3. Kişinin banka ve diğer yükümlüler nezdindeki hesaplarında anormal bir artışın tespit edilmesi ve bu hesaplarda büyük miktarlarda atıl paraların tutulması,

4. Müşterinin sürekli iş yaptığı veya para gönderdiği adresler dışındaki adres ve hesaplara, şüpheyi gerektirecek şekilde önemli ölçüde para transfer etmesi,

5. Kötü bir ünü olan, belli bir iş kaynağı, ticari geçmişi ve alt yapısı olmayan bir kimse adına veya hesabına büyük miktarlarda nakit hareketlerinin olması veya yurtdışından büyük miktarlarda nakit gelmesi,

6. Genelde bir hesap kullanılmaksızın, yurtdışından veya yurtdışına önemli miktarlarda para transferi yapılması, yeterli açıklama yapılmadan, elektronik fon transferlerinin gerçekleştirilmesi ve bunların nakit olarak ödenmesinin istenmesi,

7. Kişinin aynı yükümlü nezdinde, alışılmadık bir şekilde birden fazla hesabının olması ve bu hesaplar toplu olarak ele alındığında büyük meblağlara ulaşılması veya aynı hesapta toplanabilecek tutarların parçalara bölünerek ayrı ayrı hesaplarda tutulması veyahut devamlı bilgi verme kapsamına dahil olmamak amacıyla işlem miktarının, bildiriminin yapılmayacağı tutara düşürülmesi,

8. Çok sayıda kişinin, makul açıklama yapmadan aynı hesaba ödeme yapması veya birçok ayrı hesaptan aynı hesaba transferin yapılması,

9. Yurt içinde bir bankayla çalışmayı gerektirmeyecek kadar az ticari işlem hacmi olanların, yabancı bankalara fon transferi için emanet hesap açtırmaları veya sadece fon transfer etmek amacıyla açılan hesaplara yatırılan nakdin kısa süre bekletilerek herhangi bir işleme tabi tutulmaksızın geçici hesaplara aktarılması,

10. Işletme faaliyetleriyle orantısız hesapların olması ve bu hesaplar arasında transfer işlemlerinin yapılması, bu hesaplardan ticari saikle yapılmadığı açıkça belli olan işlemlerin gerçekleştirilmesi, kişiyle veya şirketle açıkça bağlantısı olmayan kişilere mutat olmayan şekillerde ödemelerin yapılması,

11. Yüksek meblağlarda kredi veya borç para alınması ve bunun makul bir açıklaması olmadan beklenmedik bir şekilde kısa sürede geri ödenerek kapatılması,

12. Yurt dışında bir hesap teminat gösterilerek, yurt içinde kredi alınması, daha sonra bu kredi ödenmeyerek borcu veren kurumun teminat gösterilen hesaptaki parayı haciz ederek yurda getirme koşullarının oluşmasının sağlanması veya yurt içinde normal koşullarda alınan bir kredinin geri ödenmesinin yurt dışında bulunan off-shore bankalardan yapılan transferlerle karşılanması,

13. Kredi talebinde, alınacak olan kredinin nerede kullanılacağına yönelik ikna edici bilgilerin verilmemesi ve bu kredinin geri ödenmesine dair net bilgilerin sunulamaması,

14. Birbirine yakın tutarda paranın yine birbirine yakın zamanda ülke dışına çıkması ve girmesi,

15. Menkul kıymetler ve vadeli işlemler piyasasında açılan hesaplarda, işlem yapılıyormuş görüntüsü vermek amacıyla birbirini karşılayacak tutarlarda ve bir amaç veya olağanüstü bir durum olmadığı halde alım-satım emirlerinin verilmesi,

16. Borsada işlem yapmak üzere aynı anda açılan, sürekli kar ve zarar sonucu veren işlemlerin yapıldığı iki veya daha fazla hesapta, benzer işlemlerin yapılması ve bu hesaplardan yararlanan kişilerin aynı olduğundan şüphelenilmesi veya bilinmesi,

17. Aracı kurum nezdinde açılan hesaplardaki büyük boyutlu zararın, sürekli bir başka yatırımcıdan gönderilen nakitle kapatılması veya başka hesaplardaki karın sürekli aynı yatırımcıya aktarılması,

18. Aracı kurumlar nezdinde nakit olarak çok yüksek miktarlı hesapların açılması ve ödemenin hesap açılırken veya takas gününde nakit olarak yapılması,

19. Aracı kurumlar nezdinde işlem miktarını ve hareketleri dikkat çekici kılmamak amacı ile, aynı tür işlemlerin yapıldığı çok sayıda hesabın açılması.

Şüpheli işlemler ile şüpheli işlem olarak değerlendirilecek diğer işlemler Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı´na bildirilecektir.

Şüpheli işlemlerin Yönetmeliğin 8 ve 11 nci maddeleri uyarınca devamlı bilgi verme kapsamında bildirilmiş olması halinde de ayrıca şüpheli işlem olarak bildirim zorunluluğu bulunmaktadır.

3. Bildirimin Usul ve Esasları

3.1. Bildirimde bulunmadan önce yapılacak işlemler

Yükümlüler, şüpheli işlemle karşılaştıklarında, gerekli kimlik tespitlerini yapacaklar, kimlik tespitinden sonra şüpheli işlem hakkında gerekiyorsa yetki ve imkanları ölçüsünde araştırmalar yaparak edinilen bilgi ve bulguları gözönüne alıp, EK:1’de gösterilen Şüpheli Işlem Bildirim Formunu (ŞIBF) doldurarak Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı’na göndereceklerdir.

Bildirimde bulunulan işlemle ilgili olarak daha sonra yeni bilgi ve bulgular elde edilmesi halinde, bildirim formu tekrar doldurulacak, daha önce yapılan bildirime ek olduğu belirtilerek Başkanlığa gönderilecektir.

3.2. Bildirim formunun doldurulması ve imzalanması

Yükümlülerin, karşılaştıkları şüpheli işlemleri, herhangi bir parasal sınır gözetmeksizin Şüpheli Işlem Bildirim Formuyla (ŞIBF) bildirmeleri gerekmektedir. ŞIBF´nin A, B, C ve D bölümleriyle ilgili bilgilerden tespit edilebilenler yazılacak ve tespit olunan şüpheli işlem, E bölümünde 1´den 19´a kadar sayılan seçeneklerden hangisine uygun düşüyorsa o seçeneğin önündeki boş karenin içine (X) işareti konularak gösterilecektir. Şüpheli işlemin, sayılan tiplere uymaması durumunda, 20´nci sırada sayılan “Diğer Haller” seçeneği işaretlenerek, muttali olunan şüpheli işlem bu seçeneğin önüne yazılacaktır.

Yükümlülerce, ŞIBF´de istenen bilgiler haricinde başka bilgiler de verilmek isteniliyorsa, bu bilgiler herhangi bir şekle tabi olmaksızın istenilen biçimde yazılarak bu forma eklenip gönderilebilecektir.

ŞIBF´nin doldurulması bittikten sonra, form işlemi yapan görevli ile birlikte, bu işlemin sonuçlandırılması konusunda imza yetkisine sahip bir kişi tarafından imzalanacaktır. Bankalarda ve özel finans kurumlarında ikinci imza, şube müdürü düzeyindeki görevlilerce atılacaktır.

Diğer yandan şüpheli işlemi bildiren yükümlü veya yükümlünün işlemi fiilen yapan ve yöneten mensupları veya bunların kanuni temsilcileri, bildirimle ilgili olarak şüpheli işleme taraf olanlara hiçbir şekilde bilgi veremeyeceklerdir.

3.3. Şüpheli işlemlerin bildirim süresi

Şüpheli işlemlerin, işlemin tespit edildiği tarihten itibaren en geç 10 (On) gün içinde Başkanlığa bildirilmesi zorunludur. Ancak gecikmesinde sakınca görülen hallerde şüpheli işlem ve işleme taraf olanların derhal Başkanlığın yanısıra yetkili ve görevli Cumhuriyet Savcılığına da bildirilmesi gerekmektedir.

3.4. Şüpheli işlemlerin bildirileceği yer

Düzenlenen “Şüpheli Işlem Bildirim Formu”, işlemin tespit edildiği tarihten itibaren en geç 10 (On) gün içinde, Maliye Bakanlığı, Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı Bakanlıklar/ANKARA adresine veya Başkanlığın (0312) 425 51 25 nolu faksına gönderilecektir.

ŞIBF’nin aslının faksla gönderilip gönderilmediğine bakılmaksızın taahütlü postayla ya da elden Başkanlığa intikal ettirilmesi gerekmektedir.

4. Sorumlular ve Müeyyideler

Yönetmelik ve tebliğde belirlenen esaslar çerçevesinde şüpheli işlemleri süresinde veya usulüne uygun olarak bildirmeyen yükümlüler 4208 sayılı Kanunun 12 nci maddesine göre altı aydan bir seneye kadar hapis ve on iki milyon liradan yüzyirmi milyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılacaklardır.

Yerverilen konularda ek bilgi istenildiğinde lütfen bizimle temasa geçiniz.

Saygılarımızla,

SIGMA

YEMINLI MALI MÜŞAVIRLIK A.Ş.

EK:1

ŞÜPHELİ İŞLEM BİLDİRİM FORMU

A- FORMU DÜZENLEYEN YÜKÜMLÜNÜN:

Adı Soyadı-Ünvanı:

Adresi:

Tel:

Vergi Sicil No:

B- ŞÜPHELİ İŞLEM YAPANIN:

Adı-Soyadı:
Doğum Yeri ve Tarihi:
Adresi:
İşi-Görevi:		Vergi Sicil No:		Tel:
Kimlik Belge No Nüfus Cüzdanı	Ehliyet	Pasaport	Diğer
İşlemi Kimin Adına Yaptığı		Kendisi Adına	Başkası Adına

C-BAŞKASI ADINA IŞLEM YAPIYORSA ADINA IŞLEM YAPILAN KIŞININ:

Adı Soyadı-Ünvanı:

Vergi Sicil No:

Doğum Yeri ve Tarihi:

(Tüzel Kişi ise Kanuni Mrk. Ve Tic. Sic. No)

Tel:

Adresi:

D- ŞÜPHELI IŞLEME AIT BILGILER:

Şüpheli işlemin tarihleri: ..... /....../.........

Varsa Referans Numarası :

Şüpheli İşlem Tutarı:

*Şüpheli İşlemi İlgilendiren Hesaplar:

*İşlem Türü ve Açıklayıcı Bilgi:

*Alan yetmediğinde herhangi bir kağıda yazılıp eklenebilir.

E-ŞÜPHELİ İŞLEM TİPLERI: (Şüpheli işlem tipinin önüne X işareti konulacaktır.)

	1. İşlem yapılırken normalde herkesin vermesi gereken bilginin verilmesinde isteksiz davranılması, kimlik bilgilerinin edinilmesinde zorluklarla karşılaşılması, çok az veya gerçek dışı bilgi verilmesi, sahteliğinden şüphe edilen belge ibraz edilmesi, mali durumla ilgili yanıltıcı beyanlarda bulunulması, yapılan işlemin beyan edilen amaca uygun düşmemesi,
	2. Uyuşturucu ve kaçakçılık gibi suçlar ile terörist organizasyonların mevcut olduğu ülkelerden ve sınırötesi merkezlerden (offshore-centres) veya bu ülke ve merkezlere normal olmayan büyük meblağlı transferlerin yapılması,
	3. Kişinin banka ve diğer yükümlüler nezdindeki hesaplarında anormal bir artışın tespit edilmesi ve bu hesaplarda büyük miktarlarda atıl paraların tutulması,
	4. Müşterinin sürekli iş yaptığı veya para gönderdiği adresler dışındaki adres ve hesaplara, şüpheyi gerektirecek şekilde önemli ölçüde para transfer etmesi,
	5. Kötü bir ünü olan, belli bir iş kaynağı, ticari geçmişi ve alt yapısı olmayan bir kimse adına veya hesabına büyük miktarlarda nakit hareketlerinin olması veya yurtdışından büyük miktarlarda nakit gelmesi,
	6. Genelde bir hesap kullanılmaksızın, yurtdışından veya yurtdışına önemli miktarlarda para transferi yapılması, yeterli açıklama yapılmadan, elektronik fon transferlerinin gerçekleştirilmesi ve bunların nakit olarak ödenmesinin istenmesi,
	7. Kişinin aynı yükümlü nezdinde, alışılmadık bir şekilde birden fazla hesabının olması ve bu hesaplar toplu olarak ele alındığında büyük meblağlara ulaşılması veya aynı hesapta toplanabilecek tutarların parçalara bölünerek ayrı ayrı hesaplarda tutulması veyahut devamlı bilgi verme kapsamına dahil olmamak amacıyla işlem miktarının, bildiriminin yapılmayacağı tutara düşürülmesi,
	8. Çok sayıda kişinin, makul açıklama yapmadan aynı hesaba ödeme yapması veya birçok ayrı hesaptan aynı hesaba transferin yapılması,
	9. Yurt içinde bir bankayla çalışmayı gerektirmeyecek kadar az ticari işlem hacmi olanların, yabancı bankalara fon transferi için emanet hesap açtırmaları veya sadece fon transfer etmek amacıyla açılan hesaplara yatırılan nakdin kısa süre bekletilerek herhangi bir işleme tabi tutulmaksızın geçici hesaplara aktarılması,
	10. Işletme faaliyetleriyle orantısız hesapların olması ve bu hesaplar arasında transfer işlemlerinin yapılması, bu hesaplardan ticari saikle yapılmadığı açıkça belli olan işlemlerin gerçekleştirilmesi, kişiyle veya şirketle açıkça bağlantısı olmayan kişilere mutat olmayan şekillerde ödemelerin yapılması,
	11. Yüksek meblağlarda kredi veya borç para alınması ve bunun makul bir açıklaması olmadan beklenmedik bir şekilde kısa sürede geri ödenerek kapatılması,
	12. Yurt dışında bir hesap teminat gösterilerek, yurt içinde kredi alınması, daha sonra bu kredi ödenmeyerek borcu veren kurumun teminat gösterilen hesaptaki parayı haciz ederek yurda getirme koşullarının oluşmasının sağlanması veya yurt içinde normal koşullarda alınan bir kredinin geri ödenmesinin yurt dışında bulunan off-shore bankalardan yapılan transferlerle karşılanması,
	13. Kredi talebinde, alınacak olan kredinin nerede kullanılacağına yönelik ikna edici bilgilerin verilmemesi ve bu kredinin geri ödenmesine dair net bilgilerin sunulamaması,
	14. Birbirine yakın tutarda paranın yine birbirine yakın zamanda ülke dışına çıkması ve girmesi,
	15. Menkul kıymetler ve vadeli işlemler piyasasında açılan hesaplarda, işlem yapılıyormuş görüntüsü vermek amacıyla birbirini karşılayacak tutarlarda ve bir amaç veya olağanüstü bir durum olmadığı halde alım-satım emirlerinin verilmesi,
	16. Borsada işlem yapmak üzere aynı anda açılan, sürekli kar ve zarar sonucu veren işlemlerin yapıldığı iki veya daha fazla hesapta, benzer işlemlerin yapılması ve bu hesaplardan yararlanan kişilerin aynı olduğundan şüphelenilmesi veya bilinmesi,
	17. Aracı kurum nezdinde açılan hesaplardaki büyük boyutlu zararın, sürekli bir başka yatırımcıdan gönderilen nakitle kapatılması veya başka hesaplardaki karın sürekli aynı yatırımcıya aktarılması,
	18. Aracı kurumlar nezdinde nakit olarak çok yüksek miktarlı hesapların açılması ve ödemenin hesap açılırken veya takas gününde nakit olarak yapılması,
	19. Aracı kurumlar nezdinde işlem miktarını ve hareketleri dikkat çekici kılmamak amacı ile, aynı tür işlemlerin yapıldığı çok sayıda hesabın açılması.
	20. Diğer Haller (Özet Olarak Yazılmalı)

Formu Düzenleyenin Imzaya Yetkili Amirin

Adı Soyadı :

Ünvanı :

Tarih :